opdracht uiteenzetting 10-10-2014

Dyslexie

Anne heeft het vwo succesvol afgerond, ze heeft meerdere open dagen bezocht en is uiteindelijk vol enthousiasme begonnen aan de studie scheikunde te Leiden. Haar eerste tentamenweek is niet ten goede gekomen. Anne was er zeer leergierig ingegaan, maar toen ze haar eerste cijfers terugkreeg, bleek ze de stof nog niet goed te beheersen. De sommen snapte ze wel, maar al die eindeloze theorie had ze niks van gebakken. Haar volgende tentamenweek is in zicht en ze is alweer druk bezig met het voorbereiden. Ze komt in de knoop met haar planning. Anne doet veel langer over de leerstof, dan ze van te voren in gedachte had. Ze whats appt met haar vriendinnen hoe zij het voor elkaar krijgen om de stof te beheersen. Haar vriendinnen geven simpelweg het antwoorden: ‘’We lezen het een aantal keer door en maken daarna een groot aantal opdrachten.’’ Anne deed dit vorig jaar ook op ’t vwo, maar is door de grote hoeveelheden al uren bezig met het doorlezen. Als ze het leren ’s avonds helemaal zat is gaat ze het internet afstruinen. Zij vraagt zich af waarom zij zo lang bezig is met het lezen en haar vriendinnen het in een veel kortere tijd kunnen.

Ze komt uit op het woord dyslexie, ze kan niet geloven dat dat de oorzaak is, dit was toch voor de domme kinderen van het VMBO?

Dyslexie is een leerstoornis die bij een kleine 5% van de Nederlanders voorkomt. 3,6% van de Nederlanders heeft een ernstige vorm hiervan. 

De stoornis is vooral gelokaliseerd in de linker hersenhelft.  Vaak lopen leerlingen al op de basisschool tegen leerproblemen aan.  Deze problemen blijven zich hun hele leven voordoen. De vragen zijn alleen: Hoe openbaart dyslexie zich? Welke aanpassingen kunnen worden getroffen om er zo min mogelijk last van te hebben en welke gevolgen zijn eraan gebonden?

Openbaring dyslexie

Eén van de belangrijkste kenmerken van dyslexie, ook wel woordblindheid genoemd, zijn: moeite hebben met grote lappen tekst lezen en het schrijven van teksten. Daarbij komt ook kijken, dat het maken van werkstukken, presentaties en samenvattingen lastig zijn. Tegen alle deze moeilijkheden lopen de leerlingen aan, of dan wel op de basisschool of dan wel op de middelbare school of dan wel op de vervolgopleiding en ten slotte ook naar het zoeken naar een baan/ werken. Niet bij iedereen vormt het zich in dezelfde mate, als men maar een lichte vorm heeft en zeer slim is, kan de leerling nog lang aanhaken, zoals in het voorbeeld werd genoemd bij Anne. Op een MBO/HBO of Universiteit worden de hoeveelheden steeds meer, soms krijgt iemand dan pas last van de stoornis.

Erfelijkheid is een belangrijke factor voor het ontstaan van deze stoornis. Als één van beide ouders het heeft, is de kans dat het kind het krijgt 40 tot 50 procent, hebben beide ouders het desbetreffende verschijnsel is de kans dat het openbaart zelfs 80 procent.

 

Aanpassingen

Woordblindheid kan in sommige gevallen al op jonge vastgesteld worden, dit zal het geval zijn als de stoornis in ernstige mate voorkomt. Dyslexie kan niet verholpen worden, maar mensen kunnen wel  extra tijd met lezen en schrijven krijgen, kleinere stukjes tekst tegelijkertijd krijgen, begeleiding krijgen bij lezen, spelling of taal,  vaker een mondelinge toets en gebruik maken van hulpmiddelen (zoals daisyspeler of gebruik van een spellingscontroleprogramma). In vele gevallen krijgen ze opdrachten en werkbladen vergroot afgedrukt om het makkelijker leesbaar te maken. Om voor hulpmiddelen in aanmerking te kunnen komen hebben leerlingen een dyslexieverklaring nodig. De verklaring beschrijft welke nadelen de dyslexie veroorzaakt en welke hulpmiddelen nuttig kunnen zijn. Een psycholoog of orthopedagoog kan dyslexie vaststellen.

Gevolgen

Hoewel het op eerste aanzicht niet zeer ernstig lijkt te zijn, brengt het toch vele nadelen met zich mee in het studieproces en het dagelijkse leven. Veel kinderen met dyslexie kiezen ook een onderwijsniveau dat lager is dan ze op grond van hun intelligentie aan kunnen. Er kunnen motivatieproblemen ontstaan waardoor kinderen geen zin meer hebben om het lezen te blijven oefenen, terwijl zij juist extra oefening nodig hebben om een minimaal leesniveau te halen (demotivatie). Leerlingen moeten stoppen met de opleiding, omdat ze het niet halen (kost veel geld). Tot slot komen ze in sommige gevallen moeilijker aan een baan.

Er kunnen dus grote gevolgen zijn op de studieresultaten door de woordblindheid, dit hangt wel af van de ernst en van de beschikbaarheid van hulpmiddelen. Daarnaast zullen studenten sterk gemotiveerd moeten zijn en doorzettingsvermogen hebben om te laten zien wat ze waard zijn. Anne heeft inmiddels een verklaring gekregen bij de psycholoog en krijgt nu begeleiding bij het plannen van de grote hoeveelheden, enkele hulpmiddelen en tot slot krijgt ze verlenging bij tentamens. Door deze aanpassingen en hulp hoopt ze aan het einde van het jaar haar propedeuse te halen.

Door: Anna Marthe Blokland